भक्तपुर। सांस्कृतिक सहर भक्तपुर मल्लकालीन कलाकौशलको भण्डार हो। त्यति मात्र होइन, मिहिनेती नगरबासी, सफा सडक, गल्ली र चोकले समेत लोभ्याउँछ। त्यसैले स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकको भिड लाग्छ।
काठबाट बनाइएको मयूर झ्याल इष्टमित्रलाई कोसेली दिने चलन बढ्दै छ। बजारमा एक हजारदेखि लाखौं रुपैयाँ पर्ने यस्ता झ्याल किन्न पाइन्छ।
भक्तपुरको दत्तात्रय मन्दिर।
भक्तपुरमा घुमेर फर्कंदा इष्टमित्र, परिवार र साथीसंगीलाई कोसेली किन्न धेरै कुरा पाइन्छन्। ती मध्ये एउटा कलात्मक उपहार हो, मयूर झ्याल। हातले कुँदेर बनाइएको झ्यालको बिचमा मयूरको आकृति हुन्छ।

बजारमा विभिन्न साइजका मयूर झ्याल किन्न पाइन्छ। बोलाछें टोलस्थित न्यातापोल क्राफ्टसका सञ्चालक दिपक कायस्थका अनुसार हजार रुपैयाँदेखि लाखौं रुपैयाँ मयूर झ्याल पाइन्छ। त्यसमा पनि ४५ सय देखि ५५ सय रुपैयाँसम्मका झ्यालको माग बढी हुन्छ।

विदेशमा बस्ने नेपालीले पनि मयूर झ्याल लैजान्छन्। घर तथा कार्यालयका कोठामा पनि मयूर झ्याल सजाइन्छ। यस्ता झ्याललाई तीन वर्षको अन्तरालमा घरमै खाने तेल लगाएर चम्काउनु पर्छ। यसो गर्दा काष्ठकला बलियो पनि हुन्छ।
मास्टरपिस
भक्तपुरको दत्तात्रय मन्दिर क्षेत्रमा १५ औं शताब्दीमा बनाइएको मयूर झ्याल छ। यहाँको पूजारी मठमा उड कार्भिङ म्युजियम सञ्चालित छ। यही म्युजियमको बाहिरी गारोमा आँखीझ्याल छ। त्यसमा मयूर चराको आकृति छ। यो झ्याल १५ औं शताब्दीमा बनाइएको हो।

साँघुरो गल्लीबाट केही मिटर भित्र पसेपछि मयूर झ्यालको दर्शन गर्न सकिन्छ। लिच्छवीकालीन राजा यक्ष मल्लका पालामा बनाइएको पूजारी मठमा मयूर झ्याल बनाइएको हो। यो भक्तपुरको मात्र होइन, नेपालकै पहिचान हो ।
हिन्दू धर्मअनुसार भगवान कुमारका वाहन हुन् मयुर। उनी देवलोकका सेनापति मानिन्छन्।

हिन्दु धर्म मान्ने नेवार समुदायले कुमारलाई एकदमै महत्व दिन्छन्। अरु हिन्दु कुनै पनि पूजा गर्दा पहिला गणेश भगवानको पूजा गर्छन्। तर, नेपालमण्डलका नेवार चाहिँ पहिला कुमारको पूजा गरेपछि मात्र गणेशलगायत अन्य देवदेवीको पूजा आराधना गर्छन।

तपाईं पनि भक्तपुर भ्रमणमा प्राचीन मयूर झ्याल दर्शन गर्न नछुटाउनुस्। अनि बजारका पसलहरूबाट कोसेली पनि किन्नुस् है।
सम्पर्क
न्यातापोल क्राफ्टस्
बोलांछे टोल, भक्तपुर
दिपक कायस्थ: ९८५१०७२१६७
मनिका धौबडेल: ९८४१४२३४०८

